Phiên toà giả định

(xét xử sơ thẩm tranh chấp hợp đồng gia công)

Sáng ngày 04/04/2026, tại Hội trường Trường Đại học Duy Tân địa chỉ số 120 Hoàng Minh Thảo, Đà Nẵng, phiên tòa giả định đã diễn ra thành công rực rỡ. Đây không chỉ là một buổi thực hành chuyên môn mà còn là bước đi cụ thể trong việc triển khai Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) chiến lược giữa Công ty Luật KPK, Trung tâm Trọng tài Thương mại Quốc tế TGAC - Chi nhánh thành phố Đà Nẵng và Khoa Luật, Trường Ngôn ngữ & Xã hội Nhân văn – Đại học Duy Tân.

Sự hợp tác này thể hiện định hướng nhất quán trong đào Luật tại Đại học Duy Tân là “Học đi đôi với hành”. Theo đó, kiến thức, thái độ và kỹ năng hành nghề luật không thể tách rời nhau mà hoà quyện nhau. Điều này không chỉ được trang bị cho sinh viên trong các chương trình đào tạo chính khoá mà còn qua hoạt động ngoại khoá như “Phiên toà giả định” là một hình thức sinh hoạt chuyên môn có tính đặc thù trong đào tạo Luật.

 

Phiên tòa giả định được tổ chức trong một giảng đường quen thuộc, nhưng không khí khác hẳn mọi ngày, bởi ở đó không còn là những trang giáo án với các định nghĩa khô khan. Thay vào đó là một câu chuyện về hợp đồng gia công, với những giao kết về trách nhiệm, quyền hạn, lợi ích… Vụ việc bắt đầu từ một hợp đồng gia công hàng hóa giữa một đơn vị sản xuất với một doanh nghiệp thương mại chuyên xuất khẩu. Bên đặt gia công yêu cầu sản phẩm phải đạt đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, số lượng và thời hạn giao hàng nghiêm ngặt để kịp xuất khẩu. Bên nhận gia công, mang thêm niềm hy vọng về cơ hội đổi đời, đưa hàng ra xuất khẩu. Nhưng rồi, với nhiều biến cố xảy ra như nguyên vật liệu tăng giá, nhân công thiếu hụt, máy móc trục trặc... nên việc giao hàng khôngnhư cam kết. Doanh nghiệp xuất khẩu đã ký hợp đồng với bên vận chuyển, bên mua, cũng như nhiều chi phí khác nhưng do không đủ hàng để giao nên phát sinh nhiều thiệt hại và yêu cầu bồi thường.

Phía nguyên đơn – đại diện doanh nghiệp – làm nóng phiên ngay sau khi bắt đầu với việc trình bày rõ ràng, dứt khoát khi viện dẫn các điều khoản trong hợp đồng về thời hạn, tiêu chuẩn kỹ thuật, nghĩa vụ giao hàng… gắn liền các căn cứ pháp lý. Họ không cao giọng khi nói về thiệt hại, về hợp đồng xuất khẩu bị hủy, về uy tín bị ảnh hưởng nhưng đầy sức nặng của những con số và trách nhiệm. 

Phía bị đơn – với người đại diện và luật sư cũng thừa nhận rằng đã cố gắng hết sức nhưng với nhiều biến cố nên để sự việc phải ra đến toà như hôm nay. Tuy nhiên, mức bồi thường thiệt hại mà bên nguyên đơn yêu cầu chưa hợp lý, thiếu chứng cứ chứng minh. 

Dưới sự điều hành của Luật sư Lê Thị Xuân Phương, Chủ toạ phiên toà, người đã từng giữ vai trò thẩm phán nhiều măm đã dẫn dắt các bên đi sâu vào tranh luận những điểm mấu chốt như nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải bồi hoàn 100 triệu chi phí thuê luật sư, không xuất trình chứng cứ chứng minh chi phí thuê bên vận chuyển (như hợp đồng, biên lai, hoá đơn)…

Diễn biến phiên toà đan xen những lời đối đáp tranh luận giữa nguyên đơn, bị đơn cũng như luật sư của hai bên cùng với những phân tích pháp lý chuyên sâu của thẩm phán. Sinh viên theo dõi được trải nghiệm như một phiên toà thực thụ, bởi mỗi bên trong vụ án đều có luật sư thật kèm với “Luật sư sinh viên”, hội đồng xét xử với thành phần là luật sư, giảng viên và sinh viên cùng đảm trách…

Phiên tòa kết thúc với nhiều bài học quý báu được rút ra cho các cá nhân, tổ chức doanh nghiệp trong thương trường. Người tham gia phiên toà hiểu rằng pháp luật là chuẩn mực cần thiết để bảo vệ công bằng, nhưng công bằng không tự đến mà phải thông qua việc áp dụng đúng điều khoản và nhất là kỹ năng vận dụng, thái độ, cách nhìn nhận con người trước những quy định của pháp luật đối với một tình huống pháp lý cụ thể.

Sau khi phiên toà kết thúc, luật sư, chuyên gia đã có những nhận xét và giao lưu với sinh viên.

Luậtn sư Lý Vinh Hoàng – Trưởng Chi nhánh Trung tâm Trọng tài Thương mại Quốc tế TGAC tại Đà Nẵng nhấn mạnh: “việc đưa các mô hình thực hành như phiên tòa giả định vào quá trình đào tạo là cần thiết, góp phần giúp sinh viên hình thành tư duy pháp lý và khả năng thích ứng với yêu cầu của nghề nghiệp”. Theo ông, đây cũng là một trong những hướng đi hiệu quả để rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn “Việc đưa sinh viên vào vị trí trung tâm của phiên tòa là cách nhanh nhất để các em trưởng thành hơn”.

 

            (Chia sẻ từ Trọng tài viên Lý Vinh Hoàng tại phiên hòa giải)

Luật sư Lê Thị Xuân Phương – Phó Giám đốc Công ty Luật KPK, người trực tiếp chỉ đạo đội ngũ hỗ trợ sinh viên trong vai trò Thẩm phám chủ tọa phiên tòa, chia sẻ: “Mỗi giai đoạn trong phiên tòa đều có yêu cầu chặt chẽ về hình thức và nội dung, đòi hỏi người tiến hành tố tụng cũng như người tham gia tố tụng phải nắm vững quy định pháp luật và thực hiện đúng vai trò của mình. Thông qua hoạt động thực hành hôm nay, chúng tôi mong muốn các em hiểu rõ hơn về quy trình tố tụng tại phiên tòa, đồng thời rèn luyện tác phong, kỹ năng cần thiết để có thể tự tin tham gia và hành nghề trong thực tiễn sau này.”

 

                        Luật sư, trọng tài viên Lê Thị Xuân Phương thủ vai Thẩm phán, Chủ toạ phiên toà

Đại diện Khoa Luật – Đại học Duy Tân cũng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc: “Chúng tôi thực sự cảm ơn sự tận tâm của các Luật sư KPK và các Trọng tài viên của Trung tâm trọng tài thương mại quốc tế TGAC – chi nhánh thành phố Đà Nẵng. Các vị không chỉ mang đến kiến thức, mà còn mang đến cả trải nghiệm thực tế từ những năm tháng đứng trên bục thẩm phán và bàn nghị án. Đây là món quà vô giá giúp sinh viên Duy Tân rút ngắn khoảng cách từ lý thuyết đến thực tiễn, giúp các em tự tin khẳng định giá trị bản thân ngay sau khi tốt nghiệp."

 

 

(Ths. Trần Quang Trung - đại diện phía Khoa Luật, Trường Ngôn ngữ & xã hội nhân văn, trường Đại Học Duy Tân phát biểu tại phiên tòa giả định)

ThS. Trần Hữu Thu Trang, giảng viên bộ mô tố tụng dân sự, giữ vai Hội thẩm nhân dân – thành viên Hội đồng xét xử cho rằng “Ngồi ở vị trí Hội đồng xét xử giúp tôi nhìn thấy sự trưởng thành vượt bậc của sinh viên Khoa Luật Đại học Duy Tân khi đối diện với hồ sơ thực tế phức tạp. Chứng kiến các em vận dụng luật thực định để bảo vệ quyền lợi cho đương sự một cách tâm huyết, tôi tin rằng những trải nghiệm "thực chiến" này là chìa khoá giúp các em chuyển hoá kiến thức từ trang sách thành kỹ năng nghề nghiệp trong tương lai.

 

ThS. Trần Hữu Thu Trang (thứ hai từ bên phải sang, cùng các luật sư và sinh viên khoa Luật ĐH DUY Tân)

Sinh viên Nguyễn Thị Vân Anh, đại diện cho nguyên đơn nói: “Với tư cách là một sinh viên được tham gia đóng vai đại diện nguyên đơn đã trải qua những giờ phút tranh tụng căng thẳng, em cảm thấy đây không chỉ là một bài tập tình huống mà là một cơ hội quý giá để em được bước ra khỏi những trang giáo trình khô khan. Qua đó, giúp em hiểu rõ hơn áp lực của một doanh nghiệp khi đối mặt với các tranh chấp thương mại thực tế, từ việc thu thập chứng cứ cho đến cách lập luận để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trước Hội đồng xét xử. Đây thực sự là sân chơi học thuật chuyên nghiệp, tiếp thêm động lực để em vững bước hơn trên con đường trở thành một người làm luật trong tương lai. 

Sinh viên Nguyễn Thị Vân Anh, đại diện cho nguyên đơn

Khép lại chương trình, trong không khí trang trọng nhưng không kém phần ấm áp, đại diện Công ty Luật KPK và Trung tâm Trọng tài thương mại quốc tế TGAC – Chi nhánh thành phố Đà Nẵng đã trao tặng những phần quà lưu niệm đến các giảng viên và sinh viên tham gia phiên tòa giả định. Những món quà tuy giản dị nhưng mang ý nghĩa ghi nhận, là lời cảm ơn chân thành cho sự nỗ lực, tinh thần học hỏi và sự nhập vai đầy trách nhiệm của các “nhân vật” trong phiên tòa ngày hôm nay.

(Phiên tòa giả định diễn ra thành công tốt đẹp)