1. Tinh gọn bộ máy: mô hình cơ quan THADS một cấp

Hệ thống THADS được tổ chức thống nhất từ trung ương đến địa phương theo mô hình một cấp, có các Phòng Thi hành án dân sự khu vực; Trưởng phòng khu vực đồng thời là Chấp hành viên trưởng. Đây là chức danh tư pháp mới, thực hiện một số nhiệm vụ theo ủy quyền của thủ trưởng cơ quan THADS và chỉ đạo chuyên môn đối với các Chấp hành viên tại phòng khu vực. Cùng với đó, Luật xác định rõ hơn trách nhiệm của chính quyền địa phương, đặc biệt là UBND cấp xã, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.

2. Chuyển đổi số và đơn giản hóa thủ tục

Luật bổ sung nhiều quy định về công nghệ, như ứng dụng CNTT trong hoạt động THADS (Điều 5), thông báo qua phương tiện điện tử (Điều 35), ứng dụng CNTT trong xác minh (Điều 37), thanh toán qua chuyển khoản (Điều 54). Về thủ tục, có ba điểm nổi bật: thông báo thi hành án trên môi trường số, nhất là với các vụ đại án; cơ quan THADS chủ động ra quyết định thi hành án đối với khoản bồi thường đã thu được ở giai đoạn tố tụng mà không cần chờ đơn yêu cầu; và thi hành quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nhanh gọn hơn.

4. Đẩy mạnh xã hội hóa: Thừa hành viên và Văn phòng THADS

Thừa phát lại được đổi tên thành Thừa hành viên, Văn phòng Thừa phát lại thành Văn phòng Thi hành án dân sự. Thẩm quyền cũng được mở rộng: ra quyết định thi hành án; đề nghị Tòa án xác định, phân chia tài sản chung; yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu; yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp tài sản thi hành án. Ngoài ra, Thừa hành viên còn được đề nghị phong tỏa tài khoản, tạm dừng đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng tài sản.

5. Bảo đảm ổn định quan hệ thi hành án

Luật bổ sung thời hạn kháng nghị của Viện kiểm sát đối với vụ việc thi hành án đã kết thúc là 01 năm kể từ ngày Viện kiểm sát được thông báo về việc kết thúc. Trước đây chưa có giới hạn rõ ràng về thời hạn này.

Luật THADS 2025 thể hiện ba định hướng: tinh gọn bộ máy, số hóa và rút ngắn quy trình, chia sẻ việc thi hành án với khu vực tư. Thách thức trong thực tiễn sẽ nằm ở các văn bản hướng dẫn và năng lực vận hành mô hình mới. Ngày 21/01/2026, Thủ tướng đã ban hành Quyết định số 159/QĐ-TTg về Kế hoạch triển khai thi hành Luật.